POLDOX

educatief documentaire platform

» doxreview 2007

Amsterdam On Air

RECENSIE Door Joris Lohman

Ik ben niet echt een radioluisteraar. Ik zit nooit in de auto, de plek bij uitstek om de radio aan te hebben, en om eerlijk te zijn heb ik thuis niet eens een radio staan. Hooguit komen de voetbaluitslagen weleens bij mij via de ether binnen, maar dan wel via internet. Ik wist dan ook niet eens dat er in Pakhuis de Zwijger een radiocomplex gevestigd is. Vanuit de Zwijger zenden onder de vlag van Salto een keur aan radiomakers van allerlei culturen hun programma’s uit. De documentaire Amsterdam On Air gaat over deze bonte multiculturele zender Salto.

De makers van Amsterdam On Air nemen de kijker mee naar het kloppend hart van Salto. Zo ontstaat een mooi beeld van de verschillende radiomakers, een Surinaamse ‘familie’, een Chinese radiomaker die de kloof tussen de Nederlandse en Chinese cultuur probeert te dichten, een gospelzender en een Nederlandse gezelligerd die niet te beroerd is om zijn moeder de groeten te laten doen in de uitzending. Hierdoor ontstaat een bont beeld van wat er allemaal gebeurd in de hoofdkantoren van Salto, en dit leidt bij de kijker hoogstwaarschijnlijk voornamelijk tot een lach op het gezicht. Kleurrijke figuren en lachwekkende situaties zorgen ervoor dat je als kijker meteen geboeid bent. Niet veel later in de film is er ook een verdieping te ontdekken. Ondanks dat Salto schitterende faciliteiten biedt aan haar radiomakers, krijgen er een aantal het toch voor elkaar vrij amateuristisch bezig te zijn. Hoewel Salto ook bedoeld is als een medium om integratie te bevorderen, ga je je als kijker toch na een tijdje afvragen wat nou de meerwaarde is voor de maatschappij van een aantal van de radioprogramma’s.

Dat is ook het enige punt van kritiek dat ik hier kan bedenken op Amsterdam On Air. Op het moment dat deze problemen worden aangestipt, en ik als kijker hier eigenlijk wel meer van wil weten, gaat Amsterdam On Air hier eigenlijk niet verder in door, en zit ik als kijker met een aantal vragen opgescheept. Deze sores ben ik weer snel vergeten aangezien de film verder blijft boeien, als  een interessante collage van een bijzonder instituut. Tijd om mijn radio aan te zetten.

» doxreview 2007

Leiders van de Toekomst is een evenwichtige film

RECENSIE Door Rachel Morssink

Met de film ‘Leiders van de Toekomst’, geven de makers ons een kijkje in de wereld van jonge politici. We zien de voorzitters van de jongerenpartijen van het CDA, de Christenunie en de PvdA. Harry van der Molen van het CDJA, Rogier Havelaar van Perspectief en Peter van de Jonge Socialisten. Ze delen gedrevenheid, de wil om de ingeslapen politiek wakker te schudden en hoop voor de toekomst. Ze hebben de ambitie de wereld te veranderen, maar zijn realistisch over hun kansen en realiseren zich dat zij opereren vanuit de kantlijn. Ze genieten zichtbaar van het politieke spel en weten zich goed staande te houden naast hun voorgangers in de ‘moederpartij’. Interessant om te zien is dat het soms nog wennen is voor de politici in spé.

De film neigt er naar haar hoofdpersonen als karikaturen neer te zetten. Zo wordt het dopen van nieuwe partijleden bij de christelijke partijen benadrukt en wordt Scheffer als bloedfanatiek neergezet. De kijker ontwikkelt hierdoor een weinig sympathiek beeld van de ‘helden’ van het verhaal.

De montage van de film is zeer sterk. De drie verhaallijnen van de hoofdpersonen wisselen elkaar evenwichtig af en zijn opgebouwd uit verschillende, zeer illustrerende subverhalen. Het ontbreekt de film wél aan dynamiek; het verhaal kabbelt rustig voort tot het einde van de film zonder duidelijke opbouw en zonder uit te monden in een climax.

Het blijft onduidelijk hoe deze jonge leiders hun positie hebben verworven en hoe en tot wanneer ze deze kunnen behouden. Stellen ze zich verkiesbaar? Worden ze afgerekend op hun daden? Ook wordt niet aan de kaak gesteld wat de betekenis is van deze jongerenpartijen ten opzichte van de ‘moederpartij’, de politiek en de Nederlandse maatschappij in het geheel. Is het een kweekvijver voor de ‘echte politiek’? Beïnvloeden ze de kiezers of de partij waaraan ze gelieerd zijn? Hoeveel macht hebben ze en wat doen ze ermee? Hoe groot is hun aanhang? Kortom, hoe moeten we deze film interpreteren? De film maakt dit niet duidelijk en laat de kijker enigzins in verwarring achter. Ondanks de tekortkomingen blijft de film tot het eind aan toe vermakelijk. De film vraagt om een follow up met  deze leiders in de toekomst.

» doxreview 2007

Weg van West geeft een indringend beeld van de samenleving

RECENSIE Door Annemiek Munneke

De documentaire ‘Weg van West’ gaat over Ali, een sportjeugdwerker uit stadsdeel Slotervaart. In de documentaire krijgt de kijker een goed beeld van Ali en zijn analyse van de problematiek in Amsterdam-West. Zijn filosofie met betrekking tot het aanpakken van de probleemjongeren uit het stadsdeel is duidelijk, de grote ratten moeten de kleine ratjes aanpakken. De jongens die helpen bij de sportevenementen die Ali organiseert zijn dan ook geen lieverdjes.

De interviews in de film zijn ijzersterk. Er werd niet geschuwd scherpe vragen te stellen en de timing was uitstekend. Hierdoor ontstond er rust in de interviews. De interviewlocatie was bijzonder goed gekozen. rustig genoeg om een interview af te nemen maar nooit saai, ook door de stoute jongens die het shot in komen lopen. De cameravoering was erg goed. De cameraman bleef rustig, ook als er veel tegelijk gebeurde. Tijdens de interviews werd er nooit storend gezoomd, op de goede momenten werd er gekozen voor een close. De montage is erin geslaagd om de film een lekker ritme te geven. Je raakt als kijker de draad geen keer kwijt, zonder saai of voorspelbaar te zijn. Het einde van de film zet aan tot denken. Niet alleen over het stadsdeel waar de film over gaat, maar over de samenleving als geheel.

» doxreview 2007

Tot uw diensten biedt hulp in een steeds complexere wereld

RECENSIE Door Suzanne Paanen

“Vroeger was het heel normaal dat je een gezelschapsdame had, die ook allerlei klusjes in het huis deed.” In de korte documentaire ‘ tot uw diensten’ worden een zestal buitengewone diensten gepresenteerd, zoals de biertaxi, de dochterverhuur en de honden uitlaatservice. De grote maatschappelijke verandering die deze film weergeeft, is wellicht niet het type diensten dat verleend wordt, maar de afnemers van deze diensten. Waar voorheen de aangeboren stand bepaalde of men bediende of bediend werd, beschikt nu een aanzienlijk gedeelte van de bevolking over voldoende geld om een lastig klusje aan een ander over te laten. Hoewel het smaakvol geassembleerde mêlee van verschillende beelden waarin de dienst zelf wordt getoond, blijven de opdrachtgevers van al deze diensten nagenoeg buiten beeld.

Het leven wordt door een steeds grotere groep mensen in de samenleving alsof een complexe opgave gezien, waarbij professionele hulp gewenst is. Het eens zo scherpe onderscheid tussen werk -als de plaats waar men om vijf uur vertrok- en privé -als de plaats waar men om kwart voor zes aan tafel ging- lijkt steeds verder te vervagen. Toch komt dit dit thema niet duidelijk uit de film naar voren. Veeleer is het een momentopname van de verschillende diensten, waarbij de kijker vrijelijk zijn gedachten kan laten gaan.

De film roept veel vragen op. Door dit bij de kijker te bewerkstelligen, blijft zij dicht bij haar oorsprong in de sociale wetenschappen. Omdat het constant nieuwe vragen stellen over de wereld om ons heen, een essentiële karaktereigenschap is binnen de wetenschap.

» doxreview 2007

Tot uw Diensten is een mooi tijdsbeeld

RECENSIE Door Guido Kuijvenhoven

‘Van hippie tot Hell’s Angels, vandaag de dag maakt iedereen gebruik van diensten en dat maakt de documentaire treffend’

De korte documentaire “Tot uw Diensten”, geeft een overzicht van een groot aantal zeer uiteenlopende, en soms verbazingwekkende, diensten die worden aangeboden in Amsterdam. Hoewel alle diensten gemeen hebben dat ze verricht worden tegen betaling, vervullen ze de behoeften van zeer uiteenlopende groepen mensen: ouderen die niet in staat zijn de hond uit te laten maar wel graag viervoetig gezelschap in huis hebben; yuppen die graag door de grachten varen maar geen zin hebben hun bootje te onderhouden; jongeren die weigeren hun feestje te laten doodbloeden omdat het bier op is. “Van hippie tot Hell’s Angels”, vandaag de dag maakt iedereen gebruik van diensten en dat maakt de documentaire treffend, zonder er expliciet over uit te weiden. Het overbrengen van een fenomeen in de tijdsgeest lijkt het voornaamste doel van de jonge filmmakers.

Drie diensten – Hondenuitlaat Flaporig, Hoosjebootje en de Biertaxi – worden uitgelicht. De overige drie diensten – Huur een Humorist, Huur en Dochter en een personal coach – komen slechts kort in beeld. De kijker wordt gedwongen te raden te gaan bij zijn eigen fantasie. Dat we deze drie immateriële diensten niet in actie zien is een groot gemis, omdat juist deze de meest absurde associaties oproepen en het meest vernieuwend zijn. De drie diensten die we wel in actie zien zijn leuk, maar weinig meer dan een vervolg op de babysitter, de glazenwasser en de pizzakoerier – zij die het werk opknappen waar je zelf geen tijd voor hebt of geen zin in hebt.

Er is gekozen om een mozaïek van de dienstenmaatschappij weer te geven. De afzonderlijke verhaallijnen zijn interessant en mooi in beeld gebracht. Springende honden in het park, het boottochtje door de grachten en de nachtelijke ritjes met rammelende bierflessen zijn stuk voor stuk sprekend en geven een goed beeld van wat de betreffende diensten inhouden. De kijker wordt veel ruimte gelaten voor een eigen interpretatie. Door de ‘objectieve’, weinig sturende, benadering en het ontbreken van een duidelijke verhaallijn is het soms wat lastig te volgen, maar de veelzeggende terloopse uitspraken van de hoofdpersonen maken veel goed.

» doxreview 2007

Tot uw Diensten zorgt voor verwarring

RECENSIE Door Irene Mokkink

De korte documentaire Tot uw Diensten is een mozaïek van diensten, aangeboden in Amsterdam. De film is rijkelijk gevuld met mooie shots van originele diensten. De makers laten diensten zien waaronder de biertaxi, de mannen van hoosjebootje.nl voor iedereen die er niet aan toe komt zijn eigen bootje te onderhouden, hondenuitlaatservice Flaporig, Huur een Humorist, die toespraken opleukt, Huur een Dochter, voor eenzame ouderen en een inspiratiecoach, die naar eigen zeggen de functie die vroeger de dominee had overneemt.

Een aantal van deze diensten wordt uitgediept, andere diensten worden niet uitgediept. Als kijker moet je het doen met enkele bijzinnen en een te late introductie. Hierdoor krijg je nauwelijks de kans de diensten te leren kennen. De diensten die wel worden uitgediept, zoals de biertaxi, blijven soms donker en vaag. De diensten Flaporig en Hoosjebootje.nl komen beter tot hun recht.

De overkoepelende vraag die in de film wordt gesteld luidt waar het heen gaat met een maatschappij waarin mensen kennelijk behoefte hebben aan dit type diensten. Door de verscheidenheid van diensten in de film bevat deze vraag ook uiteenlopende antwoorden.

Tot uw Diensten laat met mooie beelden een aantal originele diensten zien. Maar omdat is nagelaten om duidelijke keuzes te maken mist de film diepgang. De kijker blijft uiteindelijk verward achter.

» doxreview 2007

Jong positief is authentiek en zonder opsmuk

RECENSIE Door Martje van Ankeren

De documentaire ‘Jong Positief’ gaat over Leonore, een mooie, charismatische vrouw besmet met HIV. In de openingscene zien we haar door een fotoalbum bladeren vol jeugdfoto’s. Ze kijkt terug op haar onbezorgde leven, voordat zij besmet raakte en vertelt over de beslissingen die ze in haar leven heeft genomen. De film volgt Leonore terwijl zij vertelt over haar gezinsleven met haar zoontje en ex-partner, haar publieke leven en haar toekomst. De invloed die haar ziekte op haar leven heeft komt in al deze aspecten naar voren.

Het fotoalbum, het zoontje, de scheiding, HIV, het zijn allemaal ingrediënten voor een dramatisch verhaal. Een valstrik voor de makers had kunnen zijn over de schreef te gaan, door de film te laten verzanden in drama. De documentaire is er echter in geslaagd om hier verre van te blijven. Dit is te danken aan  de casting van de nuchtere hoofdpersoon, het ontbreken van sfeerbeelden en versterkende muziek en het camera werk. Zij is te zien op drie locaties: in haar eigen huis, op straat tussen de mensen en aan het water. De keuzes voor de locaties zijn weloverwogen, waardoor de documentaire een mooi geheel vormt. Hierdoor wordt recht gedaan aan het sterke karakter van Leonore. Haar verhaal komt authentiek en zonder opsmuk over. Dit heeft geleid tot een degelijk, rustig, maar toch indringend portret. De documentaire is een genoegen om naar te kijken. De film ‘speaks about us to us’.

» doxreview 2007

Amsterdam On Air

RECENSIE Door Anne van der veen

Amsterdam – Salto is een Amsterdamse omroep waar in de marge van het publieke bestel televisie en radio gemaakt wordt. Dat wil niet zeggen dat de radiomakers – waar deze documentaire over gaat – daar zelf ook zo over denken. De documentaire ‘Amsterdam On Air’, laat namelijk een portret zien van een groep enthousiaste mensen die hun eigen programma meer dan serieus nemen. En dat is ook het mooie van lokale radio, de passie lijkt groter dan bij de landelijke zenders.

Omroep Salto biedt ruimte aan verschillende groepen om radio te maken voor hun doelgroep, of in het Nederlands of in de moedertaal. Chinezen, Hollanders, Surinamers en Engelsen hebben allemaal een eigen programma. Met titels als:  ‘English breakfast’, ‘Club Paradise’, ‘Chinese Radio’ en de ‘Muzikale Noot’.

Bij Salto zitten radiomakers die zich niet veel aantrekken van de traditionele radiowetten. Zo gaat er tijdens het Surinaamse programma een mobiele telefoon  tijdens de uitzending. En er gaat natuurlijk wel meer mis. Zoals we zien in de documentaire bij Edwin Kruiswijk: “ Ik heb wel 60.000 luisteraars per keer”, die het goed beluisterde programma de Muzikale Noot presenteert. Kruiswijk een goedlachse man met een zwaar Amsterdams accent, praat Hollandse liedjes aan elkaar. En tja, dan valt de muziekcomputer uit.  Kruiswijk zweet steeds harder “ de radiotechnici vliegen je hier om de oren” . Als kijker zweet je met hem mee. Want stilte op de radio  is funest.

De documentaire ‘Amsterdam On Air’ geeft een goed beeld van de verschillende programma`s. En de kijker krijgt ook zeker sympathie voor deze enthousiaste radiomakers.

Maar de documentairemakers hebben kansen laten liggen, zo krijgt de kijker weinig te horen over wie de radiomakers nou echt zijn en wat hen drijft om één of meerdere keren per week een programma te maken. Ook wil je op een gegeven moment wel weten, wie luistert er nou eigenlijk naar Saltoradio. Desalniettemin hebben de makers de sfeer bij de omroep mooi neergezet. En wil je als kijker de tv uitzetten om een avondje naar Saltoradio te luisteren